NAARDEN - Op donderdag 16 april 2026 kwamen honderden vrijwilligers van het UNESCO Werelderfgoed Hollandse Waterlinies samen in de Grote Kerk van Naarden. Tijdens deze dag werden zij bedankt voor hun onmisbare inzet als ambassadeur voor de Hollandse Waterlinies. De bijeenkomst markeerde ook de start van het vijfjarig jubileum van de Hollandse Waterlinies als UNESCO Werelderfgoed en de start van het Weekend van het Verdedigingserfgoed (18 en 19 april 2026).

Vrijwilligers zijn onmisbaar
300 Vrijwilligers uit het hele gebied, van Edam tot aan de Biesbosch, kwamen op uitnodiging van de Hollandse Waterlinies samen in Naarden-Vesting. Met elkaar stoppen deze vrijwilligers jaarlijks ruim 75.000 uur in dit erfgoed. Dat is gelijk aan een maatschappelijke waarde van 2,5 miljoen euro aan vrijwillige inzet. “We weten dat er zelfs zo’n 900 vrijwilligers in de Hollandse Waterlinies werkzaam zijn, niet iedereen kon komen. Wanneer je die inzet verdrievoudigd, besef je dat we goud in handen hebben”, aldus Juke van Niekerk, directeur van Stichting Forten Nederland.

Feestelijk programma met Dolf Jansen en excursies
Vanaf 10.20 stroomde de Grote Kerk vol. Han ter Heegde, burgemeester van Gooise Meren, heette iedereen welkom als gastheer van Naarden-Vesting en trakteerde op taart, die hij zelf aansneed. Hij benadrukte het belang van het behoud van ons verdedigingserfgoed voor toekomstige generaties en was er trots op dat dit in Naarden heel goed lukt samen met vele vrijwilligers. Angeline Sandmann van De Grote Kerk Naarden vertelde meer over de historie en huidige functie van de kerk, waar verhalen en ontmoetingen centraal staan.

Een primeur was de presentatie van een Gouden Boekje over de Hollandse Waterlinies met de titel ‘Een fort voor een vleermuis’. In dit kleurrijke kinderboek, met illustraties en teksten van Gitte Spee, raakt een vleermuis haar fort kwijt en beleeft ze samen met Das vele avonturen. Alle vrijwilligers kregen de uitgave cadeau. Vandaag, vrijdag 17 april, wordt het boekje, tegelijk met de opening van de buitenexpositie, officieel gepresenteerd op Fort de Gagel.

Dolf Jansen ging met een stortvloed van woorden in op het vernuft van de waterlinie, maar stak er ook de draak mee. “Misschien kunnen we tijdens het WK voetbal onze verdediging ook onder water zetten? Lastig scoren voor de tegenstander”. Dolf had de terminologie van verdedigingswerken op coehoorn.nl gecheckt en verbaasde zich over termen als aspergeversperring of deboucheren (zal wel iets bij de mondhygiënist zijn). Natuurlijk kwamen er ook politieke en maatschappelijke thema’s aan bod, uiteraard met de lachers op zijn hand.

“Zonder vrijwilligers geen UNESCO Werelderfgoed”, zei Rob van Muilekom, gedeputeerde van de Provincie Utrecht. “Deze kerk is gevuld met monumensen, die de verbinding laten zien tussen monumenten en mensen’, vulde collega gedeputeerde Noord-Brabant Bas Maes aan. Vrijwilligers zijn onmisbaar voor het behoud en de openstelling van de Hollandse Waterlinies en werden voor hun inzet oprecht bedankt door beide gedeputeerden.

Na de lunch waren er verschillende excursies in Naarden-Vesting. Van boogschieten tot vestingvaart en van torenbeklimming tot het bezoek aan één van de vele musea die de vestingstad rijk is. De dag werd afgesloten met een feestelijke borrel.

UNESCO Werelderfgoed Hollandse Waterlinies
De historische linies Stelling van Amsterdam (werelderfgoed sinds 1996) en de Nieuwe Hollandse Waterlinie vormen sinds 26 juli 2021 samen het UNESCO Werelderfgoed Hollandse Waterlinies. Dit jaar wordt het jubileumjaar 5 jaar UNESCO Werelderfgoed gevierd. Een wereldwijd uniek verdedigingslandschap waarin water werd gebruikt als bondgenoot. Een gebied vol bijzondere waterwerken, robuuste forten en een landschap met een verhaal.

Erfgoed en mensen
De vrijwilligersdag sluit aan bij het Verdrag van Faro. Dit Europese verdrag benadrukt de maatschappelijke en verbindende waarde van erfgoed: de mens en de samenleving staan centraal en hún relatie met erfgoed. Met deze dag laat het werelderfgoed Hollandse Waterlinies het belang zien van iedereen die zich vrijwillig inzet voor het behoud van dit bijzondere gebied.